فهرست محتوا
یکی از شایع ترین اختلالات عصبی گزارش شده تشنج سگ است که باعث نگرانی بسیاری از سرپرستان آن ها می شود. علت تشنج در سگ، فعالت غیر طبیعی و کنترل نشده مغز است. تشنج اغلب هنگام تغییر فعالیت مغز، مثلا زمان بیدار شدن حیوان از خواب، هیجان، تغذیه، بیماری و … رخ می دهد. در حین آن سگ بیچاره کنترلی روی عضلاتش نخواهد داشت و علائمی مثل عدم تعادل، کاهش سطح هوشیاری، دفع ادار و مدفوع، سفتی عضلات و… را تجربه خواهد کرد.
اگر چه صرع سگ ترسناک و نگران کننده به نظر می رسد، اما با شناخت درست و کامل این بیماری می توانید کمک زیادی به سگتان کنید. در ادامه این مطلب از مجله حیوانات خانگی زوپتیا، با ما همراه باشید تا علائم، پیشگیری و درمان تشنج در سگ آشنا شوید.
علت تشنج در سگ
- خوردن سم
- بیماری کبد
- بیماری کلیوی
- قند خون پایین یا بالا
- تغییرات در سطح الکترولیت ها (سدیم، پتاسیم و …)
- کم خونی
- ضربه به سر
- التهاب مغز
- سکته مغزی
- تومور ها
- تشنج ایدیوپاتیک
البته صرع ایدیوپاتیک که از شایع ترین انواع تشنج سگ ها می باشد، یک اختلال ژنتیکی است و دلیل ایجاد آن هنوز به خوبی مشخص نشده است.
علائم تشنج در سگ
علائم تشنج سگ می تواند شامل:
- عدم حفظ تعادل
- از دست دادن هوشیاری
- تکان دادن و سفتی عضلات
- کف کردن دهان باشد
- سگ ها ممکن است که به پهلو بیوفتند و به شکل رفت و برگشتی دست و پا بزنند
- گاهی اوقات در هنگام تشنج ممکن است دفع ادرار و مدفوع هم داشته باشند
بعد از تشنج احتمال دارد که سگ دچار گیجی، لرزش و حتی کوری موقت شود. آن ها هنگام راه رفتن تعادل ندارند و سعی می کنند تا در جایی پنهان شوند.
در طول یک تشنج معمولی چه اتفاقی می افتد؟
هر تشنج شامل سه مرحله می شود:
- مرحله پروردمال: این مرحله چند ساعت یا چند روز قبل از رخ دادن تشنج در حیوان اتفاق می افتد. او احساس خواهد کرد که اتفاقاتی در حال رخ دادن است. پنهان شدن، عصبی به نظر رسیدن، بی قراری، به دنبال صاحب خود گشتن، ناله، لرزش و ترشح بزاق از علائم شروع تشنج در فاز پرودرمال می باشند.
- مرحله ایکتال: مرحله ایکتال یا همان حین تشنج ممکن است از چند ثانیه تا چند دقیقه طول بکشد. این فاز می تواند از تغییرات خفیف در آگاهی ذهنی، نگاه های مبهم، لرزش خفیف، خیره شدن بی هدف، لیسیدن لب ها تا از دان کامل هوشیاری و عملکرد بدن متغیر باشد. اگر سگ تشنج عمومی را تجربه کند، تمام عضلات بدنش منقبض خواهند شد. او به پهلو می افتد، پاهایش را به شکل پارو مانند تکان می دهد. سر اغلب به سمت عقب کشیده می شود. ممکن است ترشح بزاق و حتی دفع ادرار و مدفوع هم داشته باشد.
- مرحله پستکتال: این فاز بلافاصله بعد از پایان تشنج رخ می دهد. در این مرحله سگ گیجی، بی قراری و کوری موقت را تجربه می کند.
آیا تشنج برای سگ دردناک یا خطرناک است؟
برخلاف ظاهر تشنج، اصلا برای فرشته شما دردناک نیست. ممکن است که بعد از تمام شدن تشنج سگتان گیج و پرخاشگر شود. اما هیچ دردی را احساس نخواهد کرد.
همین طور لازم نیست که هنگام تشنج سگ دهان او را باز نگهدارید. آن ها بر خلاف انسان ها هنگام تشنج زبانشان را گاز نمی گیرند. اگر سعی کنید که در زمان تشنج با دستتان دهان او را باز نگهدارید، فقط احتمال این که دست شما را گاز بگیرد را زیاد می کنید.
تشخیص صرع در سگ ها
بعد از این که سگ شما تشنج کرد، دامپزشک با گرفتن شرح حال کامل، تمرکز روی مواجهه احتمالی با سموم یا مواد توهم زا و هر گونه سابقه ضربه به سر شروع می کند. همچنین معاینه فیزیکی، آزمایش خون و ادرار و نیز نوار قلب را هم انجام می دهد. این آزمایششات اختلالات کبد، کلیه ها، قلب، الکترولیت ها و سطح قند خون را رد می کند.
اگر این آزمایشات طبیعی باشند و در معرض سم یا ضربه ای به سر قرار نگرفته باشد، بسته به شدت و دفعات تشنج، ممکن است بررسی های بیشتری (سی تی اسکن یا ام آر آی مغز و همچنین نمونه برداری از مایع مغزی نخاعی) توصیه شود. تشنج های گاه به گاه (کمتر از یک بار در ماه) زیاد نگران کننده نیستد اما می توانند بیشتر یا شدید تر شوند.
انواع و علائم صرع
- صرع عمومی
شایع ترین نوع از تشنج در سگ، تشنج عمومی است. در این حالت کل مغز درگیر می شود و حیوان هوشیاری اش را از دست می دهد. این نوع از تشنج حدود چند ثانیه تا چند دقیقه طول می کشد.
- صرع جزئی یا کانونی در سگ ها
در این تشنج فقط قسمت خاصی از مغز درگیر شده و باعث درگیری یک اندام و یا یک طرف از بدن می شود. مدت زمان تشنج کانونی چند ثانیه است و اگر ادامه دار باشد، تبدیل به تشنج عمومی می شود.
- تشنج ایدیوپاتیک
تشنج های ناشی از علل ناشناخته را ایدیوپاتیک می نامند. آن ها معمولاً در سگ ها از سن 6 ماهگی تا 6 سالگی رخ می دهند. همچنین احتمال این تشنج در نژاد هایی از جمله ژرمن شپرد، کالی، لابرادور رتریور، بیگل و بلژین ترورن بیشتر است.
- تشنج روانی
تشنج های روانی شامل حرکات عجیبی است که تنها چند دقیقه طول می کشند. مثلاً سگ شما به طور ناگهانی شروع به حمله به یک شی خیالی یا تعقیب دم خود می کند. ممکن است تشخیص این نوع از تشنج کمی مشکل باشد اما سگی که این حالت از تشنج را داشته باشد، این کار را همیشه برای چند دقیقه انجام می دهد نه گاهی اوقات.
درمان تشنج سگ
درمان تشنج معمولاً بعد از این که سگ دچار موارد زیر شد شروع می شود:
- بیش از یک تشنج در ماه
- تشنج خوشه ای (بلافاصله بعد از یک تشنج، تشنج بعدی شروع شود)
- تشنج تونیک-کلونیک (تشنج های شدید و طولانی)
دارو های رایج برای درمان تشنج سگ ها فنتوباربیتال و پتاسیم بروماید نام دارند. درمان ترکیبی اغلب برای سگ هایی استفاده می شود که به هر یک از دارو ها به تنهایی پاسخ نمی دهند.
پس از شروع درمان، دارو های ضد تشنج باید حتماً تا آخر عمر مصرف شوند. شواهدی وجود دارد که نشان می دهد اگر داروی ضد تشنج شروع شود و سپس قطع شود، سگ ممکن است در آینده تشنج های شدید تری را تجربه کند.
توصیه می کنیم به عنوان سرپرست سگ، حتما مطلب فواید و مشکلات نگهداری سگ را بخوایند.
6 توصیه مهم هنگام تشنج سگ
- ابتدا سعی کنید آرامشتان را حفظ کنید. همچنین برای آرامش دادن به سگ با او به آرامی صحبت کنید تا استرس و ترسش کم شود.
- اگر سگتان نزدیک پله ها یا پایه مبل است، او را از آن جا دور کنید.
- هرگز سعی نکنید تا دهان او را باز نگهدارید. چرا که ممکن است دست شما را گاز بگیرند. همان طور که قبلاً گفته شد، سگ ها هنگام تشنج زبان خود را گاز نمی گیرند. بنابراین هیچ جای نگرانی در این باره نیست.
- مدت زمان و تعداد تشنج های او را در نظر داشته باشید و یادداشت کنید.
- اگر تشنج بیش از 5 دقیقه طول بکشد، دمای بدن او بالا خواهد رفت. در این موقعیت حتماً پنجه های او را با آب سرد شستشو دهید.
- در نهایت بعد از پایان تشنج به دامپزشکی مراجعه کنید.
چه نژاد هایی مستعد و پر ریسک برای تشنج هستند؟
احتمال این که هر سگی تشنج را تجربه کند وجود دارد اما نژاد های زیر نسب به بقیه خطر ابتلا بالاتری دارند:
- باست هوند
- ژرمن شپرد
- پودل
- گلدن رتریور
- لابرادور رتریور
- بیگل
سینامنصوری
